Omgaan met
        Verlegenheid
            Online Cursus
          Omgaan met Verlegenheid kun je leren met deze gratis online cursus van EGOclub     |     Terug naar alle cursussen »
          Les 2 Oorzaken, gevolgen en een test

1. INTRODUCTIE

U hebt voor deze cursus gekozen om aan uzelf te werken en uw verlegenheid te overwinnen. Of misschien wilt u iemand helpen die erg verlegen is.

In dit deel van de cursus gaan we verder met het analyseren van verlegenheid: oorzaken, gevolgen en invloeden van de omgeving. En bestaat er medicatie om verlegenheid tegen te gaan?

Tot slot een test met tien vragen. Na invulling kunt u zien hóe verlegen u eigenlijk bent. U zegt zelf waarschijnlijk “heel erg verlegen”. Maar is dat wel zo?

2. OORZAKEN

Extreme verlegenheid kan verschillende oorzaken hebben. In sommige gevallen is een specifieke oorzaak aan te wijzen, in andere gaat het om combinaties van omstandigheden en ervaringen die elkaar versterken.

Onderzoeken tonen aan dat verlegen ouders een grotere kans hebben op kinderen die ook verlegen zijn. Maar het is niet duidelijk of dit genetisch bepaald is, of vooral komt doordat kinderen het voorbeeld van hun ouders overnemen. In dit laatste geval gaat het om aangeleerd gedrag. En wat is aangeleerd, kun je ook afleren!

Opvoeding speelt vaak een belangrijke rol. Als ouders streng en autoritair zijn, kunnen kinderen verlegenheid ontwikkelen, vooral naar andere autoritair ingestelde mensen. Overbezorgde ouders, die hun kinderen zo veel mogelijk in bescherming nemen, ontnemen ze de mogelijkheid zich sociaal te ontwikkelen. Dit gebrek aan vertrouwen in sociale situaties kan verlegenheid veroorzaken. Maar het omgekeerde – kinderen volledig op zichzelf laten gaan – kan ook ongewenste effecten hebben. Kinderen hebben begeleiding nodig bij het ontwikkelen van hun sociale vaardigheden.

Kinderen die vaak kritiek krijgen of worden gepest, ontwikkelen een negatief zelfbeeld. Naarmate dit langer duurt, zullen kinderen op een gegeven moment niet anders dan negatieve reacties verwachten. Ze zullen proberen die situaties te vermijden en worden verlegen.

Verlegenheid kan zich ook op latere leeftijd ontwikkelen door negatieve ervaringen of schokkende gebeurtenissen.

3. AANGEBOREN OF AANGELEERD?

We worden allemaal geboren met bepaalde karaktereigenschappen en een bepaald temperament. Verschillende baby’s reageren op hun eigen manier op nieuwe situaties. Sommige blijven er heel rustig onder of reageren nieuwsgierig, andere baby’s zetten een keel op.

Toch is in dat stadium niet te voorspellen welke baby later verlegenheid zal ontwikkelen en welke niet. Wel is uit Amerikaans onderzoek gebleken dat baby’s die sterk reageren op prikkels, een grotere káns hebben op het ontwikkelen van verlegenheid. Maar zelfs met deze aangeboren neiging hoeft een mens niet een leven lang last te hebben van verlegenheid.

Als kinderen opgroeien is het zaak te letten op extreme verlegenheid en het kind te stimuleren die te overwinnen. Niet door er de nadruk op te leggen, maar door een kind de juiste richting op te sturen en te ondersteunen. Dus niet “Doe jij toch eens niet altijd zo verlegen!” of “Als je de volgende keer weer zo verlegen doet, neem ik je niet meer mee hoor!” Door dergelijke opmerkingen zal een kind alleen maar meer in de schulp kruipen.

Als kinderen veel alleen spelen kunt u ze aanmoedigen contact te leggen met leeftijdgenootjes in de buurt. Nodig andere kinderen bij u thuis uit, want dat is voor uw eigen kind vertrouwd terrein. Of meldt uw kind aan voor een club.

4. DE INVLOED VAN DE OMGEVING

De omgeving speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen van verlegenheid of het overwinnen ervan. Waarschijnlijk veel meer dan aangeboren karaktereigenschappen. Het zelfbeeld is van enorme invloed op de mate van verlegenheid. Dat zelfbeeld wordt ontwikkeld tijdens het opgroeien.

Ouders die weinig aandacht geven aan een kind, geven – wellicht onbewust – een boodschap door dat het kind niet veel voorstelt. Te veel aandacht en overbezorgdheid kan een kind het gevoel geven dat de wereld maar gevaarlijk is en dat hij die alleen niet aankan. Negatieve reacties op een toch al verlegen kind zullen het bepaald niet stimuleren verlegenheid te overwinnen. Negatieve ervaringen als pesten of mishandelen dragen ook bij aan de ontwikkeling van een negatief zelfbeeld.

Kinderen hebben dus hulp en steun nodig om verlegenheid te overwinnen. Als een kind bijvoorbeeld bang is om vragen te stellen in de klas, kunt u iets bedenken om het kind te stimuleren. Niet door te zeggen: “Steek nou gewoon die vinger op, zo moeilijk is dat toch niet?” Dat heeft geen enkele zin. Wel door bijvoorbeeld met de juf of meester af te spreken dat het kind een ‘vragenstrippenkaart’ krijgt. Elke keer als het kind een vraag stelt, plakt u er een mooie sticker op. Die plaatjes op zich zijn al een beloning, maar u belooft ook dat bij een volle kaart u het kind een dagje uit neemt. Of een andere beloning, waar het kind naar zal uitkijken.

5. GEVOLGEN

Zoals al eerder gezegd, sommige (introverte) mensen observeren liever dan dat ze meteen contact maken. Het is hun instelling en geen probleem. Verlegen mensen wíllen wel contact maken, maar voelen zich onzeker en durven het niet. Ze willen geaccepteerd worden, maar zijn bang voor afwijzingen.

De gevolgen kunnen desastreus zijn. Ze vermijden steeds meer sociale gelegenheden en gebruiken hun verlegenheid zelfs als excuus. “Oh nee, daar ga ik niet naar toe, daar ben ik veel te verlegen voor.” Hoe meer ze dat tegen zichzelf zeggen, hoe moeilijker het wordt om vrienden te maken, of sociale contacten te onderhouden. Ze gaan geloven “dat het toch nooit lukt” en doen niet eens meer pogingen om contact te maken. Dat geldt niet alleen op het persoonlijke vlak, ook in werksituaties vormt extreme verlegenheid een belemmerende factor.

Verlegen mensen zijn onzeker om de eerste stap naar een ander te zetten. Daardoor missen ze kansen. Achteraf hebben ze vaak spijt over kansen die ze voorbij hebben laten gaan.

6. FYSIEKE REACTIES

Verlegenheid uit zich veelal ook fysiek: beven, blozen, veel transpireren, stotteren, een overslaande stem of onhandige bewegingen. Zoals de benen over elkaar slaan en weer van elkaar halen, en de benen – net als de handen – niet in een natuurlijke houding kunnen zetten. Giechelen, ‘nerveus lachen’, ‘schaapachtig’ kijken, iemand niet recht in de ogen kunnen zien, de ogen omhoog wenden, neerslaan, opzij of schuin kijken.

Deze lichamelijke uitingen van verlegenheid worden vaak als nog vervelender ervaren dan de verlegenheid zelf. “Iedereen kan zien dat ik me niet op mijn gemak voel”, wat een nieuwe aanleiding kan zijn voor verlegenheid.

Die fysieke uitingen kunnen er ook voor zorgen dat verlegen mensen nog slechter over zichzelf gaan denken. “Zie je wel, ik bén ook een kluns…” En daarmee raken deze mensen in een vicieuze cirkel, die moeilijk te doorbreken valt.

7. MEDICATIE

Enkele jaren geleden was het groot nieuws: een neusspray die verlegenheid zou tegengaan. Het hoofdbestanddeel van dit middel is oxytocine, ook wel het ‘knuffelhormoon’ genoemd. Het wordt door iedereen aangemaakt bij positief onderling contact, zoals bij aanraken, knuffelen en vrijen. Het hormoon zorgt ervoor dat je mensen eerder vertrouwt. Dat kan mensen helpen minder verlegen te zijn in situaties met onbekenden.

Het probleem van medicatie is dat mensen er afhankelijk van kunnen worden. Denk aan mensen met tijdelijke slaapproblemen die na verloop van tijd niet meer kunnen slapen, als ze niet eerst hun slaappilletje hebben ingenomen.

Verlegenheid overwinnen is vooral aan jezelf werken, je zelfvertrouwen vergroten, en je gedrag veranderen. Een medicijn kan daarbij wellicht (en zeker in het begin) ondersteunend werken. Maar als je denkt dat daarmee de noodzaak om aan jezelf te werken komt te vervallen, schiet het zijn doel voorbij.

8. TIEN VRAGEN

Hieronder staan tien vragen. Beantwoord deze vragen met:

• Heel erg van toepassing (5 punten)
• Een beetje van toepassing (4 punten)
• Neutraal (3 punten)
• Niet erg van toepassing (2 punten)
• Helemaal niet van toepassing (1 punt)


1. Tijdens een vergadering doe ik een voorstel en iemand anders neemt dat over, maar doet net of het zijn idee is. Ik kook van woede, maar alleen van binnen.

2. Ik vind het moeilijk vreemden om informatie te vragen.

3. Als iemand mij vraagt waar we zullen lunchen, zeg ik meestal “maakt me niet uit”.

4. Als iemand kritiek levert op mijn werk, maak ik excuses.

5. Ik vind het moeilijk mensen recht in de ogen te kijken.

6. Ik haat feestjes, want ik weet nooit wat ik moet zeggen.

7. Zelfs als ik ergens onderuit kan komen, vind ik het moeilijk om ‘nee’ te zeggen en doe het dan tegen mijn zin.

8. Als iemand tegen mij schreeuwt of scheldt, klap ik dicht.

9. Als ik met iemand een probleem heb, praat ik daarover met anderen, niet met de persoon in kwestie.

10. Ik begin mijn zinnen vaak met “Misschien heb ik het mis, maar…” of “Het is wellicht (een) dom (idee), maar…”

Tel nu de punten bij elkaar op. Benieuwd naar uw score? Ga naar het volgende hoofdstuk!

9. BEETJE, MATIG, HEEL ERG OF EXTREEM VERLEGEN?

Uitslag verlegenheidstest:

13-24 punten

U bent niet bijzonder verlegen. U kunt wel verlegen zijn in bepaalde situaties of tegenover bepaalde mensen. Dat is overigens volkomen normaal, ieder mens is op zekere momenten verlegen of onzeker.

25-35 punten

U bent een beetje verlegen en heeft daar in bepaalde situaties last van. In andere situaties bent u volkomen op uw gemak. Verlegenheid komt soms onverwacht op. U wilt graag werken aan de situaties dat u verlegen bent.

36-42 punten

U voelt zich in veel situaties niet op uw gemak en onzeker. Verlegenheid is een bijna constante factor. Er zijn maar weinig sociale situaties waarin u uw verlegenheid de baas bent.

43-50 punten

U bent erg verlegen. In de meeste situaties voelt u zich onzeker en ongemakkelijk. Als u alle vragen 5 punten heeft gegeven (en dus een maximale score van 50 punten heeft) bent u extreem verlegen en is het hoogst noodzakelijk daar iets aan te doen.

10. SAMENVATTING

Verlegenheid komt voor een deel voort uit iemands karakter, maar de omgeving kan er veel aan veranderen. Die omgeving is van grote invloed en kan verlegen mensen over de drempel helpen of ze juist meer verlegen maken.

Negatieve ervaringen kunnen grote invloed hebben op de mate van verlegenheid. Pesten, voortdurend negatieve beoordelingen, mishandeling en seksueel misbruik zijn hier voorbeelden van. Het negatieve zelfbeeld van verlegen mensen wordt vaak versterkt door op zich minder traumatische ervaringen, zoals afgewezen worden. Verlegen mensen zijn daar gevoelig voor en leggen signalen die helemaal niet negatief hoeven te zijn vaak wel zo uit.

Ook fysieke reacties als beven, blozen, transpireren en stotteren dragen vaak bij aan het versterken van verlegenheid.

          Toets uw kennis

(De goede antwoorden op onderstaande vragen kunt u vinden boven in de rechterkolom)

Vragen

1.    Wat is de oorzaak van verlegenheid?

A.     Het is aangeboren
B.     Het is zeker niet aangeboren
C.     Ervaringen in het verleden
D.     Meestal onduidelijk


2.    “Als ouders verlegen zijn, zijn hun kinderen dat ook”

A.     Ja
B.     Nee
C.     Waarschijnlijk
D.     Niets van te zeggen


3.    Of iemand wel of niet verlegen is hangt voor het grootste deel af van

A.     de omgeving
B.     het karakter
C.     de ouders
D.     het temperament


4.    “Als ouders niet verlegen zijn, zijn hun kinderen dat ook niet”

A.     Ja
B.     Nee
C.     Waarschijnlijk niet
D.     Niets van te zeggen


5.    Verlegen mensen denken vaak te weten

A.     wat anderen denken
B.     wat iemand anders karakter is
C.     wat anderen beweegt
D.     wat anderen gaan zeggen


6.    “Verlegen mensen pikken signalen op die hun zelfbeeld bevestigen”

A.     Altijd
B.     Soms
C.     Vaak
D.     Nooit


7.    Verlegenheid valt te overwinnen door

A.     verandering van omgeving
B.     medicatie
C.     verandering van zelfbeeld
D.     verandering van school of baan


8.    Fysieke reacties als blozen, beven e.d. kunnen verlegenheid

A.     versterken
B.     verminderen
C.     maskeren
D.     voorkomen


9.    Als mensen verlegen zijn in een bepaalde situatie hebben ze

A.     positieve gedachten
B.     negatieve gedachten
C.     zowel positieve als negatieve gedachten
D.     weinig gedachten


10.    Verlegen mensen missen

A.     een partner
B.     liefde
C.     kansen
D.     een goede gezondheid



Custom Search




          Antwoorden Les 2

Vraag 1. Goed antwoord: D

Vraag 2. Goed antwoord: C

Vraag 3. Goed antwoord: A

Vraag 4. Goed antwoord: D

Vraag 5. Goed antwoord: A

Vraag 6. Goed antwoord: C

Vraag 7. Goed antwoord: C

Vraag 8. Goed antwoord: A

Vraag 9. Goed antwoord: B

Vraag 10. Goed antwoord: C
          Inhoud online cursus omgaan met verlegenheid van Egoclub     |     Terug naar alle cursussen »

    Omgaan met
    Verlegenheid
    Online Cursus






Omgaan met verlegenheid kun je leren met deze gratis online cursus van Egoclub.
© verlegenheid.egoclub.com Alle rechten voorbehouden.