Omgaan met
        Verlegenheid
            Online Cursus
          Omgaan met Verlegenheid kun je leren met deze gratis online cursus van EGOclub     |     Terug naar alle cursussen »
          Les 1 Wat is verlegenheid

1. INTRODUCTIE

Iedereen is verlegen!

Dat weet u dan ook weer en deze cursus is dus overbodig.

Maar dat zou al te gemakkelijk zijn. Bijna iedereen is weleens verlegen. Zelfs mensen die in de regel gemakkelijk een praatje maken en moeiteloos contact maken met anderen, hebben in hun leven momenten van verlegenheid meegemaakt.

Verlegenheid wordt pas een probleem als die mensen blokkeert om contact te leggen, om zich comfortabel te voelen, ja zelfs om carrière te maken.

In deze cursus leggen we u uit wat verlegenheid is, hoe die ontstaat, wat de functie (jawel!) ervan is en hoe u extreme verlegenheid kunt overwinnen. We garanderen u niet dat u na deze cursus nooit meer verlegen zult zijn. Of u erin slaagt uw verlegenheid te overwinnen, hangt namelijk voornamelijk van uzelf af en of u bereid bent er tijd en energie in te steken.

Wist u overigens dat verlegenheid niet alleen bij mensen voorkomt? Jeugdpsychiater Frits Boer vindt daarom zelfs dat verlegen mensen hard nodig zijn! Hij zegt: “Bij alle diersoorten – varkens, koolmeesjes, muizen, noem maar op – zie je variatie in de groep. Bij mensen dus ook. Die variatie is evolutionair nuttig, want de uitdagingen waarvoor mensen staan, zijn heel divers.”

Verlegenheid is dus niet per definitie een ‘slechte’ eigenschap, alleen als die iemand belemmert in het maatschappelijk functioneren. Extreme verlegenheid brengt mensen – en dieren – in een sociaal isolement.

Dieren kunnen deze cursus niet volgen, maar u wel!

2. VERSCHILLENDE VORMEN

Er zijn verschillende vormen van verlegenheid. Veel mensen voelen zich onzeker in onbekende situaties. Een feestje waar u niemand kent, een nieuwe werkomgeving, of reizen naar een bestemming waar u nooit eerder bent geweest.

De meeste mensen overwinnen die aanvankelijke verlegenheid als ze zich die nieuwe situatie ‘eigen’ hebben gemaakt. Maar er zijn ook mensen die moeite hebben voorbij dat eerste stadium van verlegenheid te komen. Omdat ze dat van zichzelf weten, proberen ze bedreigende situaties zo veel mogelijk te vermijden. In dat geval vormt verlegenheid een probleem, een obstakel in uw ontwikkeling, een blokkade in uw leven.

Er zijn acteurs die de sterren van de hemel spelen, maar in het dagelijks leven verlegen zijn. Als we Hannelore Zwitserlood moeten geloven, zijn radiopresentatoren (en juist die schreeuwerige diskjockeys!) meer dan gemiddeld verlegen mensen. Had u dat ooit gedacht?

In de volgende drie hoofdstukken bespreken we de drie meest voorkomende vormen van verlegenheid. Veel verlegen mensen vertonen niet slechts één vorm van verlegenheid, vaak is er sprake van overlappingen.

3. VERLEGEN IN HET MAKEN VAN CONTACT

Mensen die moeite hebben een gesprek aan te knopen, hebben een onderontwikkeld vermogen tot menselijk contact. Vaak ligt de oorzaak in het verleden. Deze mensen hebben nooit veel contacten gehad en zijn daar kennelijk ook niet in gestimuleerd door hun ouders of andere opvoeders. Daardoor hebben ze weinig ervaring opgebouwd in het praten met anderen en voelen zich uitermate onzeker in situaties waar dat van ze verwacht wordt.

Soms treedt deze vorm van verlegenheid op bij alle contacten met onbekenden. Het kan ook voorkomen dat iemand helemaal geen moeite heeft om vriendschappen te onderhouden met mensen van hetzelfde geslacht, maar extreem verlegen is in contacten met de andere sekse. Ook zijn er mensen die met familie, vrienden en bekenden geen spoor van verlegenheid vertonen, maar dichtklappen zodra een vreemde zich aandient.

Het is samen te vatten onder de algemene noemer ‘angst voor het onbekende’.

Als mensen met deze vorm van verlegenheid situaties gaan vermijden, houdt dat de angst in stand. Ze kunnen niet ervaren dat die situaties ook kunnen meevallen. Het kan zelfs zover gaan dat iemand alle contacten met de buitenwereld vermijdt en sociaal geïsoleerd raakt.

4. BANG VOOR NEGATIEVE REACTIES

Een andere veel voorkomende vorm van verlegenheid is de angst voor negatieve reacties of beoordelingen. Geen enkel mens vindt het leuk om uitgelachen of belachelijk gemaakt te worden, maar verlegen mensen zijn daar extreem gevoelig voor. Ze zoeken de oorzaak ook altijd bij zichzelf.

Een jongen die een meisje wil versieren en daarbij nul op het rekest krijgt, schudt die negatieve ervaring van zich af door te denken: “Nou ja, jammer, zó leuk ben je nou ook weer niet!” Een verlegen jongen denkt: “Zie je wel, IK ben niet leuk!” Na een of meer van dergelijke ervaringen laat een verlegen mens het uit z’n hoofd om het nog eens te proberen.

Dit type verlegenheid komt voor bij mensen die erg op zichzelf gericht zijn. Ze zijn zich zeer sterk bewust van wat ze voelen, zeggen, en doen. Ook spoken er negatieve gedachten door het hoofd. Dit type is zichzelf constant aan het observeren en beoordelen. “Die ander zal wel vinden dat ik er gek uitzie.” “Die ander vindt mij vast niet aardig.” Het is de irreële angst voor gewogen te worden en te licht bevonden, een angst om af te gaan.

Doordat deze mensen constant met zichzelf bezig zijn, zijn ze niet geconcentreerd op het gesprek en missen de conversatie. Ze worden door anderen veelal als gesloten en koel ervaren.

5. PERFECTIONISTISCH

We schreven in een eerder hoofdstuk dat er vele mengvormen van verlegenheid mogelijk zijn. Perfectionisme komt bij veel verlegen mensen voor. Iets moet altijd perfect zijn, maar eigenlijk is het nooit goed genoeg.

Dat gaat van het uiterlijk tot het maken van opmerkingen. “Als ik niet iets leuks zeg, vind niemand mij aardig.” Vervolgens oefenen ze dertig keer in hun hoofd de ‘leuke’ opmerking. Als die te berde wordt gebracht, komt het er ongelukkig uit, of op het verkeerde moment. Waardoor de verlegen, perfectionistische mens vindt dat hij weer eens gefaald heeft.

Perfectionistisch ingestelde mensen kunnen moeilijk een complimentje accepteren. Ze zeggen “ach, het stelt niet zoveel voor” als iemand hen een complimentje maakt.

Perfectionistische, verlegen mensen stellen onredelijk hoge eisen aan zichzelf en lopen voortdurend op hun tenen. Ze denken te weten wat anderen van hen verwachten en zijn in die zin te vergelijken met de mensen die denken te weten wat anderen van hen vinden en bang zijn voor negatieve reacties (vaak overlappen die twee elkaar).

6. VERLEGENHEID IS GEEN FOBIE

Verlegenheid moet niet verward worden met sociale angst, straatvrees of pleinangst. Dat zijn fobieën en verlegenheid is veel gemakkelijker te overwinnen dan een fobie. U kunt leren hoe u met sociale gebeurtenissen moet omgaan, en uw zelfvertrouwen vergroot. U bent wellicht nerveus in nieuwe situaties, maar u kunt leren hoe die het hoofd te bieden. De truc is te onderkennen dat die situatie niet u controleert, maar andersom: u controleert de situatie.

Mensen met een fobie vermijden elke situatie, waar ze mogelijk angst voor hebben. En het is een zichzelf versterkend fenomeen. Eerst vermijdt iemand een plein over te steken, dan wordt elke linkerstoep een terrein dat taboe is en uiteindelijk komt iemand helemaal niet meer op straat. Dat heeft niets meer met verlegenheid te maken; dat is een ziekte.

Verlegenheid treedt op in contacten met anderen; fobieën staan daar veelal los van. Straatvrees bijvoorbeeld is de angst om de straat op te gaan, of er nu mensen lopen of niet.

Verlegenheid is geen mentale of emotionele stoornis, verlegenheid heeft alles te maken met uw geheugen en (verkeerde) gedachtegangen. Toegegeven, het is niet gemakkelijk om die te veranderen, maar het kan wel!

7. INTROVERTE MENSEN

Zogeheten introverte mensen kunnen vaak verlegen overkomen. Introverte mensen zijn vaak met hun eigen gedachten bezig, denken langer over dingen na, reageren niet impulsief, en komen gereserveerd over, om niet te zeggen afstandelijk. Daarom kan het voor anderen moeilijk zijn om introverte mensen te leren kennen.

Alle mensen hebben contact met anderen nodig. Ook introvert ingestelde mensen vinden contacten fijn, maar bij voorkeur in een-op-een relaties, of in een kleine groep. Ze zijn op rust gesteld; een onaangekondigd bezoek zien ze als een inbreuk op hun vredige leven. Introverten kunnen moeite hebben nieuwe vrienden te maken of zakelijke contacten, maar ze kunnen uitstekend alleen werken.

Introverte mensen zijn dus verlegen? Dat hoeft helemaal niet, ze houden er alleen niet van om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Ze blijven graag een beetje op de achtergrond en voelen zich daar prima bij. Introverte mensen vermijden niet per definitie het aangaan van contacten, ze doen dat slechts op een andere manier dan mensen die extrovert zijn. In een klein gezelschap met allemaal ‘vreemden’ kan een introvert mens zich op z’n gemak voelen, terwijl dat in een grote groep onbekenden niet het geval is. Niet omdat het vreemden zijn, maar omdat het een grote groep is!

8. EXTROVERTE MENSEN

Waar introverte mensen vaak genoeg hebben aan zichzelf, hebben extroverte mensen impulsen van buitenaf nodig. Ze maken graag een babbeltje, zijn assertief en enthousiast. Hoe groter de groep, hoe beter ze zich erin thuisvoelen. Grote feesten en activiteiten met veel deelnemers zijn de extrovert op het lijf geschreven.

Drukte en actie zijn waar het de extroverte mens om gaat. En als het naar zijn smaak te rustig is, zal een extrovert mens het initiatief nemen om iets te organiseren. Ze maken gemakkelijk vrienden, ook al omdat anderen zich vaak tot hen voelen aangetrokken. Extroverten worden meestal gezien als warm, gezellig en als mensen ‘waar iets mee te beleven valt’.

Een extrovert mens is dus niet verlegen? In de meeste gevallen niet, maar ook extroverten hebben hun momenten van verlegenheid. Niet in elke nieuwe situatie voelen ze zich op hun gemak. Wel kunnen extroverte mensen zich vaak sneller aan een nieuwe situatie aanpassen dan introvert ingestelde mensen.

9. BEKENDE VERLEGEN MENSEN

Beroemde mensen zeggen in interviews soms “eigenlijk heel verlegen” te zijn, omdat dat wel ‘cool’ overkomt. Toch zijn er ook beroemdheden die werkelijk verlegen waren of zijn.

In Nederland is André van Duin een van de bekendste voorbeelden. Op het podium maakt hij grappen en grollen, maar tijdens interviews is het een bescheiden, rustige en ietwat verlegen man.

De Amerikaanse president Abraham Lincoln was vooral verlegen als hij vrouwen het hof wilde maken. Een andere Amerikaanse president, Thomas Jefferson, sprak nooit in het openbaar, behalve bij zijn inhuldiging; hij diende zijn wetsvoorstellen schriftelijk in. Presidentsvrouw Eleanor Roosevelt was als kind uitermate verlegen, maar werd een van de sterkste vrouwelijke, politieke figuren in de Amerikaanse geschiedenis.

Jazzdiva Ella Fitzgerald verbaasde zichzelf: op het podium geen spoor van verlegenheid, maar daarbuiten wel.

Schrijver en acteur Herman Koch is verlegen, maar zegt zelf dat hij ermee heeft leren omgaan.

Thomas Edison en Albert Einstein waren verlegen mensen. Overigens, een eigenschap die vaker bij wetenschappers voorkomt. Zij moeten zich – en vaak in hun eentje – goed kunnen concentreren.

Waar het om gaat is dat verlegenheid geen obstakel hoeft te zijn om doelen te bereiken. Sommige van de hierboven genoemde mensen overwonnen hun verlegenheid, andere helemaal niet, en weer andere alleen in bepaalde situaties.

10. SAMENVATTING

Verlegenheid heeft een functie. Iedereen die een onbekende ontmoet is in zekere mate verlegen. Dat behoedt ons voor het maken van verkeerde opmerkingen, die door de ander niet begrepen of gewaardeerd worden. We noemen dat alleen niet verlegen, we noemen dat beleefdheid. Pas als je iemand hebt leren kennen, kun je de aanvankelijke remmingen laten varen.

Verlegenheid kent vele verschillende vormen, maar de meeste verlegen mensen vertonen combinaties daarvan. Het moet in ieder geval niet verward worden met een fobie als mensenvrees of straatvrees. Ook zijn introverte mensen niet per definitie verlegen, al kunnen ze wel zo overkomen. Andersom kunnen extroverte mensen op bepaalde momenten verlegen zijn.

Verlegenheid hoeft niemand te belemmeren om doelen in het leven te bereiken. Sommige beroemde en succesvolle mensen zijn – soms alleen in bepaalde situaties – verlegen.

          Toets uw kennis

(De goede antwoorden op onderstaande vragen kunt u vinden boven in de rechterkolom)

Vragen

1.    Wat is verlegenheid?

A.     Een ziekte
B.     Iets wat alleen bij mensen voorkomt
C.     Een fobie
D.     Iets wat bij alle mensen voorkomt


2.    Acteurs zijn:

A.     Altijd ook verlegen mensen
B.     Nooit ook verlegen mensen
C.     Soms ook verlegen mensen
D.     Meestal ook verlegen mensen


3.    Of iemand verlegen is, is meestal:

A.     Afhankelijk van de situatie
B.     Afhankelijk van de persoonlijkheid
C.     Afhankelijk van erfelijke eigenschappen
D.     Afhankelijk van de stemming


4.    Verlegen in het leggen van contact met vreemden is samen te vatten als:

A.     Angst voor vreemden
B.     Angst voor het onbekende
C.     Angst voor contact maken
D.     Angst voor jezelf


5.    “Door verlegenheid kun je sociaal geïsoleerd raken”

A.     Alleen als je perfectionistisch bent
B.     Alleen als je bang bent voor negatieve reacties
C.     Alleen als je moeite hebt met contact maken
D.     Bij alle hierboven genoemde vormen


6.    “Verlegenheid belemmert succesvol zijn”

A.     Dat kan, maar het hoeft niet
B.     Dat kan, maar zelden
C.     Dat kan, en vrijwel altijd
D.     Dat kan, maar alleen in bepaalde beroepen


7.    Welke fobie lijkt het meest op verlegenheid?

A.     Straatvrees
B.     Smetvrees
C.     Pleinvrees
D.     Geen enkele


8.    Welke mensen zijn weleens verlegen?

A.     Extroverte mensen
B.     Iedereen
C.     Introverte mensen
D.     Iedereen, behalve mensen in artistieke beroepen


9.    Introverte mensen zijn:

A.     Nooit verlegen
B.     Altijd verlegen
C.     Soms verlegen
D.     Alleen verlegen in groot gezelschap


10.    Extroverte mensen zijn:

E.     Nooit verlegen
F.     Altijd verlegen
G.     Soms verlegen
H.     Alleen verlegen in klein gezelschap



Custom Search




          EGOclub Cursussen


          Antwoorden Les 1

Vraag 1. Goed antwoord: D

Vraag 2. Goed antwoord: C

Vraag 3. Goed antwoord: A

Vraag 4. Goed antwoord: B

Vraag 5. Goed antwoord: D

Vraag 6. Goed antwoord: A

Vraag 7. Goed antwoord: D

Vraag 8. Goed antwoord: B

Vraag 9. Goed antwoord: C

Vraag 10. Goed antwoord: C
          Inhoud online cursus omgaan met verlegenheid van Egoclub     |     Terug naar alle cursussen »

    Omgaan met
    Verlegenheid
    Online Cursus






Omgaan met verlegenheid kun je leren met deze gratis online cursus van Egoclub.
© verlegenheid.egoclub.com Alle rechten voorbehouden.